Essen legt zich niet zomaar neer bij energiefusies
Vanaf 1 januari 2023 moet elke Vlaamse gemeente bij dezelfde dienstverlener zijn aangesloten voor gas en elektriciteit, die bovendien in een aaneengesloten gebied actief moet zijn. Daardoor moet Essen overgaan van Fluvius Antwerpen naar Iveka. Een technische operatie die evenwel gevolgen kan hebben voor de gemeentekas… en voor de elektriciteitsrekening van de Essenaar !
De tarieven van Iveka zijn op dit ogenblik immers hoger dan die van Fluvius Antwerpen, en hoewel de nieuwe tarieven pas op 1 januari 2025 zouden ingaan lijkt het waarschijnlijk dat die ook dan nog hoger zullen liggen. Het nieuwe decreet van 2018 laat Essen in principe niet veel keuze. Essen neemt gas af van Iveka en elektriciteit van Fluvius Antwerpen, en moet sowieso een keuze maken. De verplichting om aaneensgesloten gebieden te creëren maakt bovendien dat Essen dezelfde keuze moet maken als “één van de buurgemeenten”. Maar we hebben er maar één : Kalmthout. En dat kiest voor Iveka. Dat neemt niet weg dat er een akkoord moet zijn over de voorwaarden, en dat is er nog niet : Essen had tot 20 jaar geleden een eigen elektriciteitsregie, en toen die werd ingebracht in IVEG (de voorloper van Fluvius Antwerpen) leverde die Essen een flink pak aandelen op, en de afspraak dat Essen altijd 3,6 miljoen EUR aan “preferente aandelen” opnieuw zou kunnen opvragen. De omzetting van aandelen van de ene in de andere dienstverlener (“intercommunale”) is geen evidentie, en Iveka lijkt de belofte dat de preferente aandelen kunnen worden opgevraagd ook niet te willen nakomen. Bovendien is er de kwestie van de tarieven voor de Essenaren, die zo al meer dan genoeg betalen voor elektriciteit.
Voor één keer leidde de burgemeester de oppositie, en stelde hij voor om binnen de structuren van Fluvius Antwerpen in Iveka voor uitstel te pleiten, en indien dat niet kan om tegen te stemmen. Dat zou niet de hele operatie tegenhouden, maar beide wel verplichten om opnieuw met Essen te overleggen. Annemie Baeyaert (N-VA/PLE) vroeg naar de mogelijke gevolgen daarvan : er zouden immers boetes voorzien zijn. Maar de burgemeester stelde haar gerust en gaf aan dat die in principe enkel bij de twee intercommunales terecht kunnen komen. Bob Konings (N-VA/PLE) vroeg of de hele operatie de aanpassing van de openbare verlichting naar LED-lampen in gevaar kon brengen, maar ook dat bleek niet het geval. Tom Bevers (N-VA/PLE) verheugde zich tenslotte over de houding van het schepencollege, dankte voor de duidelijke toelichting en stelde dat voor de N-VA/PLE-fractie vooral de tarieven voor de Essenaar een belangrijke bekommernis zijn. En zo werd voor één keer unaniem tegen gestemd…
Wat met de Nispense Chinees ?
Wat zijn de toekomstplannen met het voormalige Chinees restaurant in Nispen ? Een vraag die de gemeenteraden aan beide zijden van de grens bezighoudt.
Het grote witte pand, net over de grens, staat alweer enkele jaren leeg. Het heeft verschillende bestemmingen gehad : het was een discotheek, een casino en tenslotte een Chinees restaurant. Een nieuwe eigenaar zou plannen hebben om er opnieuw een discotheek of een “hotel voor arbeidsmigranten” te vestigen, en dat roept vragen op in de gemeenteraden aan beide kanten van de grens, die in Essen werden verwoord door Dirk Smout (N-VA/PLE) en Marc Scheepers (VB). Burgemeester Van Tichelt (CD&V) verduidelijkte dat er twee zaken door elkaar worden gehaald : er is sprake geweest van een hotel voor arbeidsmigranten aan de “nieuwe grens”, op de Ringweg dus, maar er zijn noch in Essen, noch in Roosendaal, concrete plannen bekend voor dit pand. Hij gaf verder aan dat het om een privé-initiatief zou gaan, niet te verwarren met overheidsopvang voor bijvoorbeeld personen die een asielaanvraag hebben ingediend : arbeidsmigranten zijn personen die hier verblijven om hier (meestal tijdelijk) te werken, bijvoorbeeld in het kader van een detachering. Tom Bevers (N-VA/PLE) vulde nog aan dat je eigenlijk ook geen “hotel voor arbeidsmigranten” kan oprichten : je kan alleen logies aanbieden, en dan moet je afwachten wie daar gebruik van wil maken.
17 vertrekkers bij gemeentebestuur
In 2022 gingen 5 personeelsleden van de gemeente met pensioen, 17 anderen namen ontslag. Er kwamen 20 nieuwe medewerkers voor in de plaats. Dat antwoord kreeg N-VA/PLE op vragen over het verloop bij het gemeentebestuur.
Tom Bevers (N-VA/PLE) kreeg daarbij nog wat extra verduidelijking van burgemeester Van Tichelt (CD&V) : van de 17 vertrekkers was er één die vertrok omwille van het pensioen van de partner, één waarvan het tijdelijke contract ten einde liep, en drie anderen die wegens verhuis of verandering van functie vertrokken. Hoewel er geen verdere discussie over werd gevoerd, blijft het feit dat regelmatig mensen vertrekken voor een gelijkaardige functie bij een andere gemeente of zelfs zonder een nieuwe baan N-VA/PLE zorgen baren.
Essen klaar voor de winter...
Terwijl op het Heuvelplein een heuse schaatsbaan (in kunststof) en een winterbar werd opgesteld, werden enkele gemeentelijke gebouwen tijdelijk gesloten om energie te besparen. Al verloopt dat niet overal zonder complicaties.
Zo worden de Oude Pastorij en Cultuurcentrum Wildert tijdelijk niet meer gebruikt. Dirk Smout (N-VA/PLE) vroeg of de verenigingen die moeten verhuizen aan dezelfde voorwaarden elders terecht kunnen, terwijl Geert Vandekeybus (N-VA/PLE) erop wees dat dat de verwarming in Wildert gekoppeld is aan die van de naschoolse opvang, die wel gewoon open blijft. Schepen Helmut Jaspers (Vooruit) gaf antwoord : verenigingen die naar het LDC verhuizen zullen de prijzen die daar gelden moeten betalen, maar de verwarming werd ondertussen wel losgekoppeld. Vandekeybus vroeg ook nog naar de lekkende douches in de Hemelrijkhal, en ook daarvoor zou een oplossing in de maak zijn. Dirk Smout (N-VA/PLE) vroeg tenslotte om de bladkorven niet te vroeg weg te halen : de bladeren vallen steeds later af. Jaspers gaf aan ook daarmee rekening te willen houden, al moeten ze wel op tijd weg zijn om te vermijden dat er kerstbomen in belanden !
Toekomst kerken zorgt voor discussie
Hoe ziet de toekomst van de kerkgebouwen eruit – en welk gebouw moet zeker een kerkelijke functie behouden ? Over het kerkenbeleidsplan, en vooral die laatste kwestie, moest de gemeenteraad de knopen doorhakken.
In 2019 werd een eerste kerkenbeleidsplan opgesteld, waarbij vooral werd afgesproken dat het schepencollege en de verantwoordelijken voor de parochies jaarlijks een discussie zouden voeren. Omdat de bisschop erop aandrong om knopen door te hakken werd nu een addendum opgemaakt. In het plan wordt de kerk van Onze-Lieve-Vrouw Geboorte in de Nieuwstraat een A-kerk, die “langdurig voor de eredienst behouden moet blijven”. De andere kerken krijgen het statuut van B-kerk, waarvoor binnen de vijf jaar een neven- of een herbestemming moet worden gezocht. Wat uiteraard niet betekent dat er geen kerkelijke plechtigheden meer zouden kunnen plaatsvinden.
Tom Bevers (N-VA/PLE) sprak waardering uit voor het proces dat aan het opstellen van het plan was voorafgegaan en noemde het een stap vooruit omdat er nu een echt denkproces op gang kan komen. Maar hij stelde wel de keuze van A-kerk in vraag, en noemde de kerk van Sint-Antonius van Padua in de Kerkstraat als alternatief : die ligt even goed in het centrum van de gemeente, maar ze is stemmiger en veel mooier ingeplant in de omgeving. De kerk in de Nieuwstraat leent zich ook gemakkelijker voor een andere (neven-)bestemming en is erg groot, zodat hij vreesde dat er op termijn geen draagvlak zal zijn om die ook volledig voor kerkelijke plechtigheden voor te behouden. Burgemeester Van Tichelt (CD&V) vond dat de voorkeur van de kerkelijke verantwoordelijken moest worden gerespecteerd, en wees er ook op dat voor zeer grote plechtigheden zoals sommige begrafenissen, enkel de Onze-Lieve-Vrouwkerk groot genoeg is. Waarna Bevers erop wees dat die plechtigheden ook nu op Statie plaatsvinden, zelfs als er de mogelijkheid is om uit te wijken. Hij sloot ook niet uit dat binnen een aantal jaren kleinere kerkelijke begrafenissen zullen worden gecombineerd met een grotere “open” afscheidsplechtigheid. Bij de stemming volgden CD&V en Vooruit (op Ronald Goormachtig na) de burgemeester en de bisschop, enkel N-VA/PLE koos voor de Sint-Antoniuskerk.
Nieuw klachtenreglement moet voor verduidelijking zorgen
Wat is een vraag of een melding, en wat is een klacht ? Dat blijkt niet altijd even duidelijk, zodat de procedure voor de behandeling van “klachten” niet zo vaak in gang wordt gezet. Een nieuw reglement moet daar verandering in brengen.
Een gemeentebestuur krijgt vanzelfsprekend elke dag vragen binnen, er worden dossiers ingediend of vergunningen aangevraagd. En er wordt melding gemaakt van kleine of grote euvels, te beginnen bij de put in de weg of de straatlantaarn die niet brandt. Die worden door de bevoegde diensten afgehandeld, en pas als de Essenaar ontevreden met die afhandeling is en dat ook laat blijken is er sprake van een klacht. Die wordt dan niet meer door dezelfde dienst behandeld, om ze zo objectief mogelijk te kunnen bekijken. In de periode mei 2021 tot juni 2021 werd die procedure zes keer opgestart, waarbij dan nog één keer werd besloten dat het toch niet om een klacht ging. Hoewel het meestal natuurlijk wel goed loopt, is één klacht per twee maanden onwaarschijnlijk weinig. Daarom werd het klachtenreglement uit 2003 vernieuwd, in de hoop dat daarmee wat meer duidelijkheid ontstaat.
Burgemeester Van Tichelt (CD&V) vond dat een belangrijke stap, omdat uit klachten de nodige lessen getrokken moeten worden. Tom Bevers (N-VA/PLE) sloot zich daarbij aan, en pleitte voor een brede interpretatie van het begrip “klacht” : beter er één te veel behandelen die dan als ongegrond wordt beoordeeld dan er één over het hoofd te zien. Bob Konings (N-VA/PLE) vroeg nog om op de website een duidelijk klachtenformulier te voorzien, zodat wie echt de bedoeling heeft om een klacht over te maken dat ook kan doen. Van onze kant alvast een tip : wie zeker wil zijn dat haar of zijn klacht niet als een “melding” wordt behandeld, kan best expliciet vermelden dat het om een klacht gaat “in de zin van het klachtenreglement dat op 25 oktober 2022 door de gemeenteraad werd goedgekeurd”.
Aanpak sluikstorten blijft nodig
Grote stukken afval langs de weg, zakjes vuil bij de glasbak of op het speelpleintje… het blijft ergerlijk. Een goede opvolging is daarom erg belangrijk.
Geert Vandekeybus (N-VA/PLE) diende een vraag in, maar omdat hij ziek was werd ze door een partijgenoot gesteld : wordt sluikstorten nog wel even intensief opgevolgd als enkele jaren geleden ? Schepen Helmut Jaspers (Vooruit) antwoordde dat dit inderdaad het geval blijft. Bovendien wordt geprobeerd om het ook te voorkomen : enkele glasbollen werden ondergronds gebracht of verplaatst om de sociale controle te versterken. Er werden ook nieuwe afspraken gemaakt met de politie, en Essen zal ook een eigen ambtenaar aanstellen die GAS-boetes kan uitschrijven. Als er sluikstortafval wordt gevonden, wordt ook altijd geprobeerd om na te gaan wie het achterliet, maar dat is niet altijd even eenvoudig.
OCMW trekt naar de scholen
De stijgende energiekosten en de inflatie maken het leven duur, en daardoor doen meer Essenaren beroep op het OCMW. Om de drempel lager te maken, is het de bedoeling om daarvoor samen te werken met de scholen.
Kevin Ooye (N-VA/PLE) nam de vraag over van Geert Vandekeybus (N-VA/PLE) en vroeg naar de stand van zaken. Schepen Brigitte Van Aert (CD&V) antwoordde dat het OCMW natuurlijk enkel iets kan doen als het een vraag krijgt, maar dat veel vragen niet worden gesteld. Op basis van een voorbeeld uit de gemeente Mol zal daarom worden samengewerkt met de scholen. Die merken vaak als eerste dat een gezin het wat moeilijker heeft, en kunnen dan de weg naar het OCMW wijzen. In de komende weken zal de samenwerking verder concreet worden uitgewerkt.
Wijkbewoners blijven op hun honger
In de voorbije weken vonden in de verschillende Essense wijken “wijkgesprekken” plaats, waarbij het schepencollege het beleid toelichtte en er over stellingen mocht worden gestemd. Interessant, maar door de strakke regie werden de moeilijkste vragen en belangrijkste beleidskeuzes niet besproken.
De goed georganiseerde avonden openden met een filmpje over wat het gemeentebestuur de voorbije jaren realiseerde. Opvallendste vaststelling daarbij is dat er niet of nauwelijks in betere wegen werd geïnvesteerd, wat mee verklaart waarom de schuldgraad achteruitging. Daarna mochten de schepenen toelichten wat er nog te doen staat in het kader van het meerjarenplan. Vervolgens kwam een aantal vragen aan bod waarover gestemd kon worden, en waar dan ook een korte discussie over kon worden gevoerd. Belangrijk daarbij blijkt dat er een grote vraag is om Essen opener, groener en verkeersveiliger te maken. Ook bleek dat zowat iedereen in Centrum/Statie zich onveiliger voelt dan enkele jaren geleden, wat de burgemeester zowaar verbaasde. En het draagvlak voor een gemeentelijk vuurwerk van oud op nieuw bleek toch groter dan toen het voorstel van N-VA/PLE daarover in de gemeenteraad werd weggestemd !
De moeilijkste kwesties werden uit de weg gegaan : daarover moesten dan maar aan de toog vragen worden gesteld. Maar dat is natuurlijk geen echt “wijkgesprek”. Ook de oorzaken van het drukke verkeer, de veiligheidsproblemen, de druk op de natuur… werden uit de weg gegaan, terwijl die natuurlijk allemaal voortkomen uit het volbouwbeleid dat CD&V en Vooruit de voorbije 15 jaar hebben gevoerd.
Cultuurcentrum in ontwerpfase
Vijf ontwerpers gaan aan de slag om een plan te maken voor een nieuw cultuurcentrum, dat de plaats gaat innemen van het Parochiecentrum en het voormalige zwembad De Vennen. Ondertussen moet het schepencollege werk maken van de programmering, de uitbating en de rol van het nieuwe centrum tussen de andere gemeentelijke gebouwen.
Cultuurschepen Helmut Jaspers (Vooruit) lichtte toe dat er van de oorspronkelijke 11 ontwerpers 5 werden geselecteerd, die nu een visienota met de nodige schetsen en plannen moeten uitwerken. Op die basis wordt dan vervolgens het uiteindelijke ontwerp geselecteerd. Vertrekpunt voor hun werk is het “plan van eisen” dat in samenspraak met de Cultuurraad werd opgemaakt. Daarin wordt uitgegaan van een podiumzaal met 500 staan- of 350 zitplaatsen, met een inschuifbaar podium, dat ook kleiner kan worden gemaakt. Verder komt er een vergaderzaal met 80 plaatsen die in 2 stukken kan worden ingedeeld, en een foyer waar 100 mensen binnen moeten kunnen.
Tom Bevers (N-VA/PLE) vroeg eerst om het punt uit te stellen : hoewel het in het voorjaar enkele keren in het vooruitzicht werd gesteld is er nog steeds geen akkoord over de grond van het Parochiecentrum, en het leek hem erg onverstandig om ontwerpers aan te stellen als er nog onzekerheid is over de plaats waar het gebouw moet komen. Ondertussen stelden de eigen gemeentelijke diensten zelfs al voor om naar een andere locatie uit te kijken. Jaspers antwoordde dat de laatste hand aan het akkoord wordt gelegd en dat het snel rond zal zijn. De meerderheid stemde de vraag tot uitstel vervolgens weg. Daarop legde Bevers uit dat het plan van eisen wat N-VA/PLE betreft een goede basis voor de ontwerpers is, maar dat het schepencollege tijdens de ontwerpfase ook nog het nodige huiswerk heeft. Zo moet nog steeds bepaald worden hoe de nieuwe zaal zal worden uitgebaat : wordt de foyer in concessie gegeven of wordt op een andere manier permanentie georganiseerd ? En hoeveel gaan de verenigingen en andere organisatoren voor de zaal betalen ? Op die basis kan dan een modelprogrammatie worden uitgewerkt, waarbij naar een maximale bezetting van de zaal wordt gestreefd. Op die manier kan duidelijk worden of het centrum wel degelijk op maat van onze gemeente wordt gepland, en kan er ook een financieel plaatje worden uitgewerkt.
Bevers wees er ook nog op dat het nieuwe centrum moet inpassen in een bredere visie : de afbakening met zaal Rex is nog steeds niet duidelijk, en in het beleidsplan Ruimte wordt er vanuit gegaan dat de Heuvelhal op middellange termijn verdwijnt. Maar de evenementen die daar plaatsvinden (carnaval, kerstbierfestival, turnfeest…) kunnen niet in het nieuwe centrum terecht. Jaspers vond dat de behoeftepeiling die had plaatsgevonden volstond en dat de rest zichzelf wel zou uitwijzen, maar burgemeester Van Tichelt (CD&V) gaf Bevers gelijk : het schepencollege zal wel degelijk het kader voor het nieuwe centrum uitwerken. Op die basis keurde de gemeenteraad de start van de ontwerpfase goed.