Onzekerheid voor verenigingen
Wie kan gratis gemeentelijke infrastructuur gebruiken ? En wie moet niet betalen voor brandweertoezicht bij evenementen ? Ook in de gemeenteraad kwam er geen volledige duidelijkheid…
Geert Vandekeybus (N-VA/PLE) juichte toe dat de “Warmste Week” de Heuvelhal gratis mag gebruiken, maar gaf aan dat andere goede doelen soms wel moeten betalen. Hij vroeg waar de grens ligt, en wie die trekt. Burgemeester Van Tichelt (CD&V) antwoordde dat dit niet zo gemakkelijk in regels kan worden gevat. Het college neemt in elk geval een afzonderlijke beslissing op basis van “gezond verstand”.
Ook Joris Brosens (N-VA/PLE) had een “warme” vraag. Hij meldde dat de brandweerzone Grens een nieuw retributiereglement had opgemaakt. In dit reglement staan hoge tarieven voor toezicht bij evenementen waar de brandweer aan meewerkt of waar de brandveiligheid in het gedrang kan komen. Zoals de Dag van het Buitengewone Kind, een kerstboomverbranding… Van Tichelt antwoordde min of meer hetzelfde : evenementen “van gemeentelijk belang” worden hiervan vrijgesteld. In principe zouden alle evenementen die tot op heden brandweersteun kregen hieronder moeten vallen.
Omnisport senioren plots afgeschaft
Begin dit jaar kregen de Essense senioren plots te horen dat hun wekelijkse uurtje “omnisport” werd afgeschaft. De al aangekochte tickets kregen ze terugbetaald, en toen was het zonder boe of ba gedaan.
Anne Somers (N-VA/PLE) vroeg waarom dit goede initiatief na 10 jaar werd stopgezet. Brigitte Van Aert (CD&V) antwoordde dat het aantal deelnemers daalde en dat de kosten van de lesgeefster stegen. Dat leidde tot maar liefst 900 EUR verlies op jaarbasis, bijna 0,004% van de totale Essense gemeentebegroting. Van Aert vond dat de senioren voldoende alternatieven hebben om aan sport te doen. Op de vraag van Somers of hierover werd overlegd, antwoordde ze dat dit wel degelijk het geval was : er werd binnen het schepencollege over gesproken. De seniorenraad, die werd dan weer niet geraadpleegd !
Wie zorgt voor een vuilnisbak ?
Aan bushaltes wordt regelmatig zwerfvuil gevonden. Met een kleine vuilnisbak kan er al veel worden opgelost. Maar wie moet daarvoor zorgen ?
Joris Brosens (N-VA/PLE) lichtte toe dat De Lijn en de gemeente de bal regelmatig over en weer spelen als de nood aan een vuilnisbakje ter sprake komt. Hij gaf als concreet voorbeeld de bushalte aan het postkantoor. Helmut Jaspers (sp.a) zorgde voor duidelijkheid : in het kader van het project “Mooimakers” zal er een vuilnisbakkenplan komen, en daar worden ook de bushaltes in meegenomen. Ook burgemeester Van Tichelt (CD&V) bevestigde nog dat de gemeente veel beter geplaatst is om dit in te schatten en te beheren dan De Lijn.
Kalmthouts asielcentrum beroert ook Essen
Het geplande asielcentrum in Kalmthout zorgt voor commotie bij onze zuiderburen. Wat als er één zou worden gepland in Essen ?
Marc Scheepers (VB) vroeg om in zo’n geval meteen een bindend referendum te houden, zodat de Essenaren zelf kunnen beslissen. Maar burgemeester Van Tichelt (CD&V) moest hem teleurstellen : een referendum kan enkel worden gehouden over gemeentelijke bevoegdheden, en zoals men in Kalmthout heeft ondervonden is dit een beslissing die boven de hoofden van een gemeentebestuur wordt genomen. De wet laat niet toe om daar een gemeentelijk referendum over te houden. Dirk Smout (N-VA/PLE) bevestigde dat, maar gaf aan dat de discussie over wie bevoegd is de regeringen en de gemeentebesturen niet ontslaat van de plicht om met iedereen open en duidelijk te communiceren.
Waarheen met de pastorij ?
Bij de stemming van de meerjarenplannen in de vorige gemeenteraad werd het plan voor de kerkfabrieken over het hoofd gezien. Het raakte alsnog goedgekeurd, zodat de financiering van de kerken voor de komende zes jaar verzekerd is. Dat geldt niet voor de pastorij van Essen-Centrum : daarvoor wordt zelfs een afbraak overwogen.
De vorige raad discussieerde lang over het kerkenbeleidsplan, maar het financiële luik ervan werd bij de stemmingen ten onrechte niet voorgelegd. Dat moest dus alsnog gebeuren. Dirk Smout (N-VA/PLE) herhaalde dat er te weinig visie over de toekomst van de kerkgebouwen insteekt, en gaf aan dat N-VA/PLE zich daarom zou onthouden. Dat deed uiteindelijk ook Jokke Hennekam (sp.a).
Joris Brosens (N-VA/PLE) greep de bespreking aan om te vragen naar de toekomst van de pastorij naast de OLV-Kerk. Burgemeester Van Tichelt (CD&V) antwoordde dat de verwarmingsinstallatie van dat gebouw niet meer in orde is, en dat een afbraak moet worden overwogen, bijvoorbeeld om meer parking te realiseren. Maar hij voegde eraan toe dat er nog niets beslist is.
Meerjarenplan zonder ambitie
In het eerste jaar na de verkiezingen moet het nieuwe schepencollege een meerjarenplan uitwerken voor de volgende zes jaar, dat uiterlijk tegen eind december door de gemeenteraad moet worden goedgekeurd. Na een lange discussie werd het goedgekeurd door 13 van de 25 raadsleden, net genoeg om het op 1 januari te laten ingaan.
Aan het plan ging een hele voorbereiding vooraf. De top van de gemeentelijke administratie werkte hard aan het plan, onder meer aan de nodige berekeningen om de cijfers juist te krijgen, en aan een uitgebreide omgevingsanalyse. Het schepencollege trok zich tijdens de zomermaanden enkele dagen in conclaaf terug, en raadpleegde ook de adviesraden en de bevolking, via een inspraakavond in zaal Rex in mei. Dat leidde tot een plan dat eind november aan de raadsleden werd bezorgd. Dat bleek te bestaan uit een losse opsomming van vage doelstellingen (“groen”, “verbinden”, “ambitie” en “gerust”) waaraan in telegramstijl acties werden gekoppeld. De rest moest dan maar in, en vooral achter, de cijfers worden gezocht. In de verschillende gemeenteraadscommissies werd hier en daar wel een tip van de sluier opgelicht, maar echt duidelijk werd het plan pas op maandagavond, toen de burgemeester een ellenlange toelichting voorlas. Die dan op woensdag al moest worden goedgekeurd.
Tom Bevers (N-VA/PLE) verbaasde zich over de gang van zaken : hoe kon het dat een jaar plannen tot een onsamenhangende reeks van enkele losse actiepunten had geleid ? In het plan moet het gemeentebestuur ook aangeven welke de prioritaire acties zijn, maar tot verbazing van Bevers vertegenwoordigen die nauwelijks 3,5% van het totale budget. Al de rest wordt dus besteed aan… lopende zaken. Dat blijkt volgens hem ook uit de investeringenlijst : veruit het meeste geld gaat naar projecten die in 2013 ook al in het vooruitzicht waren gesteld (Kalmthoutsesteenweg, Kammenstraat, fietspad Huybergsebaan, fietspad Spillebeek) maar waar vervolgens zes jaar lang niets aan gebeurde. Een groot deel van de “nieuwe” investering gaat alweer naar de douaneloods. Bevers verweet het bestuur ook een gebrek aan lange termijnvisie en onvoldoende doortastende antwoorden op de vraag van de Essenaar om het groen en de open ruimte te bewaren, om de winkel- en woonkernen op te waarderen, om het verkeer veiliger te maken en het verenigingsleven krachtig te ondersteunen. Het gebrek aan indicatoren en concrete doelstellingen waarop het bestuur later kan worden afgerekend maken het plan dan ook te vrijblijvend. Zo kon het dat voor het eerst in de Essense geschiedenis de grootste fractie in de gemeenteraad tegen het nieuwe meerjarenplan stemde.
De CD&V/sp.a-coalitie keurde het plan wel goed. Steff Nouws (CD&V) gaf aan dat de lat voor hem hoog genoeg lag. Jokke Hennekam (sp.a) vond de keuzes realistisch, en hoopte vooral dat ze zullen worden uitgevoerd. Beiden verheugden zich er ook over dat het CD&V/sp.a-bestuur in tegenstelling tot zes jaar geleden de belastingen niet opnieuw moest verhogen. Met de 13 stemmen van CD&V/sp.a raakte het plan met de hakken over de sloot. De 2 VB-raadsleden onthielden zich. De 10 N-VA/PLE-raadsleden stemden tegen.
Open ruimte en groen geen prioriteit
In een poging om het plan alsnog bij te sturen, diende de N-VA/PLE-fractie een reeks van 24 amendementen in, vooral om op die manier de prioriteiten juist te krijgen. Dat lukte niet. Zo werd bijvoorbeeld geweigerd om van het behoud van groen en open ruimte in Essen een prioriteit te maken.
In het hoofdstuk over de doelstelling “groen” werden enkel zwerfvuil en duurzame energie als prioritaire doelstellingen opgenomen. Geert Vandekeybus (N-VA/PLE) legde uit waarom dat niet volstaat : alleen de prioritaire doelstellingen moeten met cijfermateriaal en metingen worden opgevolgd, en er moet ook een duidelijk budget voor worden uitgetrokken. Om het belang te onderstrepen van het behoud van het groen en de open ruimte stelde hij voor om ook daarvan een prioritaire doelstelling te maken, want met 19ha open ruimte per inwoner doet Essen het een stuk slechter dan vergelijkbare gemeenten (die gemiddeld 25ha hebben). Maar tot zijn verbazing vonden milieuschepen Jaspers (sp.a) en ruimtelijke ordeningsschepen Aerden (sp.a) dat niet nodig. Vandekeybus overtuigde de gemeenteraad wel om expliciet in het meerjarenplan in te schrijven dat Essen “Ringland” wil realiseren door een gedeelte van de verharding van de Ringweg naar Roosendaal en de grenssite weg te halen. Ook de erkenning dat het voorkomen van zwerfvuil belangrijker is dan het opruimen ervan haalde het plan, en de bomenteller wordt op zijn vraag ook verder als indicator gebruikt.
Bob Konings (N-VA/PLE) probeerde ook de promotie van duurzaam bouwen als een prioriteit in het plan om te nemen, en pleitte daarbij opnieuw voor de invoering van een huisaankooppremie. Aerden (sp.a), ook bevoegd voor woonbeleid, raakte andermaal niet verder dan de toezegging om het in de commissie te bespreken.
Polyvalente zaal voor verenigingen nog niet voor morgen
In het meerjarenplan staat de vage vermelding dat er een “Cultuurpark” moet worden gerealiseerd. Wat dat moet worden, en waar, hoe en met welke middelen, werd tijdens de bespreking niet duidelijk.
In het voorjaar stelde N-VA/PLE voor om de douaneloods aan het Hemelrijk om te vormen tot een multifunctionele zaal voor de verenigingen. CD&V en sp.a besloten echter om ze tegen een beperkte vergoeding voor 54 jaar in erfpacht te geven aan een privéondernemer. Voor de noden van de verenigingen werd een andere oplossing in het vooruitzicht gesteld, maar dat blijkt nu een mager beestje te zijn. Er wordt alweer een studie besteld om de noden in kaart te brengen, en op basis daarvan kan er dan misschien iets gebeuren. Maar waar, tegen wanneer en vooral met welk geld blijft onduidelijk. In de meerjarenbegroting wordt 4 keer 250.000 EUR voorzien, maar daarmee springt een gemeentebestuur niet ver. Bob Konings (N-VA/PLE) probeerde alsnog een duidelijke afspraak in het plan te krijgen : tegen 2020 moet er een multifunctionele zaal zijn voor de Essense verenigingen. CD&V en sp.a stemden dat echter weg.
De douaneloods blijft ondertussen veel geld kosten : voor het gebouw zelf wordt nog eens 3 miljoen EUR voorzien, en ook voor de buitenaanleg komen enkele miljoenen op tafel. Over hoeveel het juist gaat, is onduidelijk. Op de vraag van Annemie Baeyaert (N-VA/PLE) naar gedetailleerde cijfers werd vooralsnog niet ingegaan. Baeyaert legde nog uit dat er best eerst een bestemming bepaald wordt voor de terreinen rondom de loods, en daarin kwam burgemeester Van Tichelt (CD&V) haar enigszins tegemoet. Essen zal ze niet kopen zonder eerst te beslissen wat ermee moet gebeuren. Baeyaert drong wel nog aan op een correcte verdeling van de bijkomende kosten tussen de privé-uitbater en het gemeentebestuur.
Ondersteuning verenigingen kan veel beter
Verenigingen ondersteunen, het zou een prioriteit moeten zijn voor de ganse Essense gemeenteraad, maar dat bleek niet het geval. Zelfs concrete acties zoals een betere dienstverlening zonder prijsverhogingen konden er niet af. En ook afspraken met de scholen voor samengebruik van de sportinfrastructuur en een instructiezwembad komen er niet.
De ondersteuning van verenigingen zat verstopt in de kleine lettertjes van het meerjarenplan, en dat was niet naar de zin van Joris Brosens (N-VA/PLE). Die wilde er een prioriteit van maken, want alle partijen hebben in Essen altijd de mond vol over het belang van de verenigingen, maar als het puntje bij paaltje komt blijft concrete actie uit. Een duidelijker verwijzing naar de verenigingen kon er wel af, maar de concrete ideeën van Joris, zoals ondersteuning op maat, dienstverlening zonder prijsstijgingen en bijkomende subsidies voor security bij evenementen werden weggestemd. Ook het voorstel om in te zetten op samenwerking met de scholen zodat hun sportinfrastructuur ook na de schooluren kan worden gebruikt haalde het niet. En de poging van Dirk Smout (N-VA/PLE) om een nieuw instructiezwembad te voorzien, in samenwerking met buurgemeenten, scholen en/of private partners werd weggestemd door CD&V en sp.a.
Gemeentebestuur werkt aan tewerkstellingskansen voor mensen met een beperking
Essen profileert zich terecht als G-gemeente, maar het belang van tewerkstellingskansen voor wie een beperking heeft kwam in het meerjarenplan niet aan bod. Het vroeg veel overredingskracht om daar verandering in te brengen.
Werken aan een hogere werkgelegenheid in Essen en de ondernemingen ondersteunen bleek nog een doelstelling die voor CD&V en sp.a geen prioriteit is, ondanks een stevig pleidooi van Annemie Baeyaert (N-VA/PLE). Guy Van den Broek (N-VA/PLE) merkte op dat het cruciale beleidsplan “Ruimte” dat zes jaar geleden al eens werd uitgesteld, niet de stempel “prioritair” krijgt – zodat opnieuw zes jaar uitstel dreigt. Baeyaert verkreeg wel dat er een duidelijke verwijzing komt naar het belang van de diensteneconomie voor onze gemeente. Maar een voltijds ondernemingsambtenaar die dat moet ondersteunen komt er niet, en een langetermijnvisie op de economische ontwikkeling van onze gemeente evenmin.
Tewerkstelling voor mensen met een beperking werd zelfs helemaal niet vermeld in het plan. Dat was ook niet nodig, volgens burgemeester Van Tichelt (CD&V) : het gemeentebestuur kan daar niet zo veel aan doen. Maar Geert Vandekeybus (N-VA/PLE) zag dat anders, en met de steun van Jan Suykerbuyk (CD&V) pleitte hij ervoor om actief in te zetten op het aanmoedigen van tewerkstellingskansen. Ook Schepen Van Aert (CD&V) en Jaspers (sp.a) vonden dat niet nodig : het gemeentebestuur doet al veel. Maar Vandekeybus gebruikte die voorbeelden om aan te tonen dat het wel mogelijk is. Uiteindelijk ging het schepencollege overstag en komt het “aanmoedigen van tewerkstellingskansen voor mensen met een beperking (ook binnen het gemeentebestuur)” toch in het plan. Vandekeybus en Suykerbuyk gaan er ongetwijfeld op toezien dat er ook daadwerkelijk iets van komt.